Wszystko o platformie PQ25 i nie tylko

W moich wpisach często wspominam o modernizacjach PQ25, więc dobrze byłoby w ogóle wyjaśnić o co tu chodzi.

Czym właściwie jest platforma samochodowa? To zunifikowany zestaw komponentów podwozia, zawieszenia, układu napędowego i częściowo nadwozia, który służy jako baza do budowy różnych modeli samochodów. To jak fundament domu – jeden, ale można na nim postawić różne budynki.

Dlaczego warto o tym wiedzieć? Znajomość platform to klucz do zrozumienia, które części są wymienne między modelami, co znacznie ułatwia i obniża koszty modernizacji czy napraw. Części z Polo mogą pasować do Ibizy, a elementy z Fabii do A1 – wszystko dzięki wspólnej platformie.

Koncern Volkswagen od lat 70. stosuje strategię platform modułowych, która pozwala mu produkować dziesiątki różnych modeli przy zachowaniu ekonomii skali. System oznaczeń PQ (Plattform Quer) został wprowadzony w 1974 roku i ewoluował przez dekady, aż do obecnego systemu MQB (Modularer Querbaukasten).

Praktyczny przykład: Jeśli posiadasz VW Polo 6R (PQ25), to wiele części zawieszenia, hamulców czy elementów podwozia będzie pasować z Seata Ibiza 6J czy Audi A1 8X. To powinno pomóc przy szukaniu używanych części lub planowaniu modernizacji.

Volkswagen platformą PQ nazywa samochody osobowe z silnikiem montowanym poprzecznie.

Ze względu na wielkości były podzielone na kilka rodzajów.

• P – pojazd osobowy,
• Q – silnik montowany poprzecznie,
• 2 – rozmiar/klasa platformy,
• 5 – generacja.

Klasyfikacja pojazdów:

1. PQ21/A01: (1974)
   • VW: Polo I, Derby I
   • Audi: 50
2. PQ22/A02: (1981)
   • VW: Polo II, VW Derby II (technicznie rzecz biorąc, tylko drobne zmiany w stosunku do pierwszej generacji)
3. PQ23/A03: (1994)
   • VW: Polo III, Polo Classic, Lupo, Caddy (Typ 9KV)
   • Seat: Ibiza/Cordoba 6K, Arosa 1H/1HS
4. PQ24/A04: (2002)
   • Audi: A2 8Z (model rozwojowy i model specjalny, dlatego niektóre części są inne, np. wahacze i tylna oś)
   • Seat: Ibiza 6L1, Seat Cordoba 6L2
   • Škoda: Fabia 6Y
   • VW: Polo 9N (wszystkie warianty), Fox 5Z
   • VW: Suran/Spacefox, Gol NF MK5 (niektóre części PQ25), Voyage MK5, Saveiro MK5
5. PQ25/A05: (2009)
   • Audi: A1 8X, A1 Quattro (rozstaw śrub 5×112, tylna oś PQ35 i technologia napędu na wszystkie koła)
   • Seat: Ibiza 6J (6J1: 3-drzwiowy/SC, 6J5: 5-drzwiowy, 6J8: kombi)
   • Škoda: Fabia 5J (wąska przednia oś PQ25, tylna oś PQ24)
   • VW: Polo 6R
6. PQ25+/A05+: (tylna oś z platformy PQ34)
   • Skoda Roomster+Praktik 5J po liftingu 2010 (wąska przednia oś PQ25)
   • Škoda: Rapid NH (szeroka przednia oś PQ25)
   • Seat: Toledo KG (identyczny jak w Rapid)
7. PQ26/A06: (PQ25 z technologią MQB: silniki, ESP, systemy wspomagające, elektronika, elektryczne wspomaganie kierownicy, system informacyjno-rozrywkowy)
   • Audi: A1, S1 (rozstaw śrub 5×100, tylna oś MQB i technologia napędu na wszystkie koła)
   • Škoda: Fabia 6V (NJ)
   • Seat: Ibiza 6P
   • VW: Polo 6C
8. PQ34/A4:
   • Audi: A3 8L, TT 8N
   • Seat: Leon/Toledo 1M
   • Skoda: Oktavia 1U
   • VW: Golf 4 1J, Bora 1J5, New Beetle 9C
9. Platforma PQ35 (A5):
   • Audi: A3 8P, TT 8J, Q3 8U
   • Seat: Leon 1P, Altea 5P (XL), Toledo 5P (XL)
   • Skoda: Yeti 5L, Oktavia 1Z, Superb 3T
   • VW: Golf 5 1K, Jetta 1K5, Touran 1T, Caddy 2K, Golf Plus 5M, Tiguan 5N
10. Platforma PQ35 (A6):
    • VW: Golf 6 1K, Scirocco Type 13, Jetta Type 162 (6. generacja), Beetle 9C
11. PQ35 LC (Low-Cost):
    • VW: US Jetta MK6 16/AJ – wersja północnoamerykańska (NAR) 2011+ (używa BCM PQ25 zamiast pełnego PQ35), Jetta BS – wersja chińska 2013-2019 (również z BCM PQ25), US Beetle, US Passat
12. Platforma PQ46 (powiększona platforma PQ35):
    • Seat: Alhambra II (od 2011 r.)
    • VW: Eos 1F, Passat 3C, Sharan II (od 2011 r.)
13. Platforma MQB
    • zbyt wiele modeli, by je wszystkie wymieniać, w skrócie następca otrzymał zmodyfikowaną przednią i tylną oś, ale pod wieloma względami pozostał podobny, a nawet identyczny – zwłaszcza w obszarze podwozia i układów hamulcowych.

Volkswagen często w modelach przejściowych, lub bardziej budżetowych mieszał części z różnych platform, dlatego była np. Jetta z BCM PQ25, albo Skoda Fabia 5J z tylną osią od PQ24. Ze względów ekonomicznych VW wykorzystał sprawdzone i tańsze rozwiązanie z poprzedniej generacji.

Kluczowe różnice między generacjami

Skrzynie biegów w platformie PQ25 bazują wnętrznościami na tych z PQ34 i PQ35, jednak mają inną (mniejszą) obudowę.

Platforma PQ25 — serce segmentu B

Platforma PQ25 została wprowadzona w 2008 roku jako ewolucja architektury PQ24. Jej głównym celem było stworzenie sztywniejszej, bezpieczniejszej i nowocześniejszej konstrukcji, przeznaczonej dla samochodów z segmentu B, takich jak:

• Volkswagen: Polo V i Vento
• SEAT: Ibiza IV
• Škoda: Fabia II i Rapid
• Audi: A1

Pojazdy te charakteryzowały się długością w zakresie od 3,97 (w przypadku modeli takich jak VW Polo) do 4,48 metra (w przypadku modeli takich jak Škoda Rapid) oraz wagą od 1000 kg do 1300 kg. Rozstaw osi wynosił od 2,46 m do 2,6 m.

Ewolucja z PQ24 – kluczowe zmiany w konstrukcji i powrót do sprawdzonych rozwiązań

Chociaż PQ25 była krokiem naprzód, w przednim zawieszeniu dokonano świadomego powrotu do starszych technologii, głównie w celu redukcji kosztów produkcji.

Platforma-matka, PQ24, wyróżniała się innowacyjną jak na swój segment, trzyczęściową ramą pomocniczą Tzw. sanki składały się z dwóch lekkich, aluminiowych konsol i centralnego profilu stalowego. To zaawansowane i sztywne rozwiązanie zostało pierwotnie opracowane na potrzeby zoptymalizowanego pod kątem masy Audi A2.

W platformie PQ25 zrezygnowano z tej droższej w produkcji konstrukcji na rzecz jednoczęściowej, spawanej ramy pomocniczej wykonanej z tłoczonej stali. Był to powrót do koncepcji znanej ze starszej i sprawdzonej platformy PQ34 (wykorzystywanej m.in. w Golfie IV).

Mimo że zmiana była podyktowana oszczędnościami, przyniosła ona wymierne korzyści:

• Zwiększona sztywność bez istotnego wzrostu masy.
• Ułatwiona obsługa serwisowa, np. wymiana tulei wahaczy nie wymagała już specjalistycznych narzędzi do wciskania i wyciągania.
• Większa podatność na modyfikacje, w tym ułatwiony montaż większych jednostek napędowych, jak popularne 2.0 TFSI.

Nowa geometria i lepsze prowadzenie

Wraz z nową konstrukcją ramy pomocniczej, w większości modeli wprowadzono istotne zmiany w geometrii zawieszenia. W porównaniu do poprzednika, rozstaw kół przednich zwiększono o około 30 mm, a same koła przesunięto o 5 mm do przodu. Zwiększyło to kąt wyprzedzenia sworznia zwrotnicy, co bezpośrednio przełożyło się na poprawę stabilności podczas jazdy na wprost oraz lepsze zachowanie w zakrętach.

Co istotne, Skoda Fabia II (5J), mimo przynależności do tej samej generacji platformy, stanowiła wyjątek. W tym modelu zachowano węższy rozstaw osi z krótszymi wahaczami, co było rozwiązaniem pośrednim, zbliżonym do tego ze schyłkowych aut na platformie PQ24.

Różnice w wahaczach 6R0

• długość: wahacze do Skody są krótsze
• tylna tuleja wahacza: Polo 6R i 6C ma zwykłą 1J0407181, a wersja do S1 i Cupry ma pełne tuleje 6R0407181B, które są sztywniejsze.

Dla lepszej stabilności na prostej i lepszego prowadzenia w zakrętach, sworznie kulowe w “długich” wahaczach PQ25 zostały przesunięte o 5 mm do przodu i 15 mm na zewnątrz w porównaniu z tymi w “krótkich” wahaczach (które montowano np. w Fabii 5J z rozstawem kół bazującym na starszej platformie PQ24).

źródło zdjęć: a2-freun.de/forum/forums/topic/32331-alles-auf-anfang-los-gehts/

Wrażliwa skrzynia biegów DQ200

Na platformie PQ25 zaczęto montować 7-biegową, automatyczną skrzynię biegów DSG o oznaczeniu DQ200. Występowała ona w Polo 6R w połączeniu z silnikiem 1.4 MPI, 1.2 TSI, 1.4 TSI, 1.6 TDI, a w poliftowym Polo 6C z 1.0 TSI, 1.2 TSI, 1.8 TSI i 1.4 TDI.

Jest to konstrukcja z suchymi sprzęgłami, która od początku produkcji borykała się z problemami z niezawodnością, głównie dotyczącymi awaryjnej mechatroniki oraz niskiej trwałości sprzęgieł. Choć producent wprowadzał z czasem poprawki, skrzynia ta pozostaje wrażliwa na styl jazdy i jest szczególnie podatna na awarie w samochodach o podniesionej mocy, przez co nie jest zalecana do tuningu. Przyczyniło się to też do obniżenia momentu obrotowego w Polo 6C GTI, które w wersji manualnej (z MQ350) ma 320 Nm, a w wersji (z DSG7 DQ200) tylko 250 Nm.

Popularną alternatywą stała się bardziej wytrzymała, 6-biegowa skrzynia DQ250 z mokrymi sprzęgłami (znana m.in. z platformy PQ35), jednak jej montaż w autach z platformy PQ25 wymaga niestandardowych przeróbek.

Zmiany w elektronice

Platforma PQ25 przyniosła też zmiany w elektronice. Centralny sterownik komfortu (J393) oraz gateway (J533) został zintegrowany w jednym module BCM (J519), co opisałem szerzej we wpisie o BCM PQ25.

Często zadawane pytania

Która platforma jest najlepsza do tuningu?

Moim zdaniem PQ35 oferuje najwięcej możliwości i części zamiennych, łatwo znaleźć części używane i zwykle są one dużo tańsze od tych z PQ25. PQ25 pomimo bardziej kompaktowych wielkości miała niezbyt dużo usportowionych wersji, więc nawet zakup nowych części zazwyczaj jest problematyczny.

Aktualnie coraz popularniejsze są samochody z platformy MQB, do których części używane są tanie i łatwo dostępne.

Czy części z PQ35 pasują do PQ25?

Niektóre tak, ale wymaga to modyfikacji. Zazwyczaj potrzebne są adaptery lub przerabianie mocowań. Główna różnica to rozstaw śrub (5×100 vs 5×112) i szerokość osi. Również komora silnika się nieco różni, w przypadku PQ35 jest większa i wszystkie rurki wody, oraz mocowania skrzyni są całkiem inne.

Poniżej przykład skrzyni biegów z Audi S3 8P (PQ35) z mocowaniami przerobionymi pod PQ25:

Jak widać, możliwości modyfikacji są ogromne, a znajomość platform powinna pomóc w rozbudowie samochodu 😉